کوارتز

کاربرد کوارتز در ساعت

 

 

انسان های زیادی هر روز از کوارتز استفاده می‌کنند، اما تنها تعداد کمی از آنها از این موضوع خبر دارند. زیرا بلورهای ریز کوارتزی که از آن استفاده می‌کنند، درون ساعت‌های مچی و دیواری آنها پنهان شده است.

اما این بلورهای سفید یا شفاف که به فراوانی در سراسر جهان یافت می‌شوند، چه ارتباطی با اندازه‌گیری زمان دارند؟
برخی از مواد همانند بلورهای کوارتز، هنگامی که تحت فشار مکانیکی قرار گیرند، می‌توانند الکتریسیته تولید کنند. توانایی تبدیل دوجانبه فشار مکانیکی و الکتریسیته را به یکدیگر ” خاصیت پیزوالکتریک ” می‌نامند.

بلورهای کوارتز که دارای این خاصیت هستند، با یک ولتاژ معین برق همیشه با فرکانس خاصی مرتعش می‌شوند. بنابراین این بلورها معیار دقیقی از فرکانس را حفظ می‌کنند که به تنظیم حرکت ساعت کمک می‌کند و دقت آن را بسیار بالا می‌برد.
نخستین ساعت کوارتز که با ارتعاشات یک بلور کوارتز هنگام بکار افتادن ولتاژ برقی کار می‌کند، در سال ۱۹۲۹ ساخته شد. ساعت کوارتز چنان دقیق است که در هر ده سال یک ثانیه خطا می‌کند.
کوارتز در رادیوها، ریزپردازشگرها (میکروپروسسورها)، و بسیاری از دستگاه‌های صنعتی دیگر نیز به کار می‌رود.

در تصویر مقابل نحوه کار ساعت های کوارتز نمایش داده شده است.

نحوه کار ساعت های کوارتز:

۱- باتری جریان را بسمت مدار ریز تراشه هدایت میکند
۲- مدار ریز تراشه نوسانی به مقدار ۳۲۷۶۸ بار در ثانیه را در کوارتز ایجاد می کند.
۳- مدار ریز تراشه نوسان را پیدا کرده و آنها را بسمت ضربان منظم الکتریکی( بصورت ۱ بار در ثانیه) هدایت میکند
۴- ضربان الکتریکی گام زن موتور را می رانند . این عمل انرژی الکتریکی را به قدرت مکانیکی تبدیل میکند.
۵- موتور گام زن الکتریکی چرخ دنده ها را می چرخاند.
۶- چرخ دنده ها عقربه ی ثانیه شمار را بسمت چرخش جهت عقربه ساعت میچرخانند تا زمان را حفظ کنند.

 

اجزای ساعت کوارتز:

۱- باتری
۲- موتور گام زن الکتریکی
۳- ریز تراشه
۴- مدار ریز تراشه را به دیگر اعضا متصل می کند.
۵- کریستال کوارتز نوسان ساز
۶- مهره پیچشی جهت تنظیم ساعت
۷- چرخ دنده ها عقربه های ساعت ، دقیقه و ثانیه را در سرعت های مختلف می چرخانند.
۸- شفت کوچک مرکزی عقربه ها را در یک مکان نگه می دارد.

 

 

 

 

References –

http://www.explainthatstuff.com/quartzclockwatch.html

نحوه تشخیص عقیق یمنی

سنگ عقیق از خانواده کلسدونی (Chalcedony) می باشد که خود زیر مجموعه سنگهای کوارتز است. دارای ضریب نوری ۱٫۵۳۰ تا ۱٫۵۴۰ ، وزن مخصوص۲٫۶۰ و سختی۶٫۵ تا ۷  می باشد. عقیق ها بر اساس رنگ طبیعی موجود در آنها به اسامی مختلفی نامیده می شوند مانند:کارنلین، فایر آگات و….

Agate-Yemeni8همانطور که در تصویر مجاور مشاهده می نمایید سنگ های عقیق از نظر طرح ها و رنگ درون آنها با هم متفاوت هستند. یکی دارای نقاط ریز رنگی است. دیگری دارای خط های موازی می باشد. برخی رنگ کاملاً یکدستی دارند اما اغلب از نظر رنگ یکدست نیستند. دلیل پدید آمدن این اشکال بستگی به مقدار رنگ  طبیعی وارد شده به درون سنگ عقیق در زمان تشکیل و منسجم شدن ترتیب کریستالی آن دارد. شکل هایی که درون عقیق مشاهده و از آنها با نام ابر و یا گلبرگ یاد می گردد، در واقع چیزی به غیر از تجمع رنگدانها و یا  نوع رشد کریستالی سنگ نیست. این حالت در بسیاری از جواهرات توده ای مانند یشم، لاجورد و چند سنگ دیگر هم دیده می شود. هر چند گاهی با چشم به راحتی دیده نمی شوند اما وجود دارند که فرد مطلع زیر میکروسکوپ جواهرشناسی آن را می بیند. دیدن این موارد هرچند می تواند دلیلی بر طبیعی بودن عقیق باشد، اما دلیل کافی برای تشخیص عقیق یمنی نیست.

خط انداختن با چاقو بروی عقیق هم غیر کاربردی است چون حداقل یک دوجین جواهر دیگر هم سختی تقریباً مشابه عقیق را دارند. سنگ عقیق در اکثر نقاط جهان یافت می شود ولی درصد بالایی از آن دارای رنگ یکدست صاف کامل نیست  و دارای نقاط کم و پرنگ بوده و یا تنها در قسمت کمی از آن رنگ کامل وجود دارد. به همین دلیل برای یکدست کردن رنگ، سنگ عقیق استخراج شده از معدن سنگ را در حرارت بسیار زیاد قرار می دهند، تا حدی که بافت آن نرم می شود سپس به یکباره سرد می کنند. در نتیجه شوک حرارتی ایجاد شده منجر به شکستگی در سنگ می شود که از همین راه رنگ غیر طبیعی را وارد عقیق می کنند تا رنگ یکدستی بگیرد.  این مواد رنگی یا شیمیایی گاهی رنگ طبیعی هستند، اما به هر حال متعلق  به سنگ محسوب نمی شوند. گاهی هم با وارد کردن اسیدهای مخصوص ماهیت شیمیایی عقیق را تغییر می دهند تا واجد رنگ دلخواه گردد. بهترین متخصصان این امور در کشور آلمان هستند و عقیقهای آلمان  از لحاظ کیفیت وزیبای زبانزد هستند. این عقیق ها گران قیمت تر هم هستند به همین دلیل کمتر وارد بازار ایران می شوند. در کشور خودمان هم از دیر باز در برخی مناطق از جمله خراسان با استفاده از موادی مانند قهوه، چای، زردچوبه و … این کار با کیفیت بسیار پایین تر صورت می گرفته است. لازم بذکر است هرگاه ماده رنگی وارد هر سنگ جواهری شود آن سنگ از ارزش و اهمیت پایین تری برخوردار است، حال چه عقیق باشد یا زمرد و یا هر جواهر دیگری.گاهی هم عقیق رنگ طبیعی دارد اما رنگ منقطع یا تکه تکه می باشد که با حرارت دادن عقیق تا حد لازم  و نرم شدن بافت سنگ منجر به حرکت این نقاط رنگدار به کل سنگ می کنند. این دسته هم از لحاظ ارزش در حد مرغوب حساب نمی شوند. مثلاً عقیق زرد رنگ کاملا طبیعی که هیچ نوع حرارتی ندیده باشد، در ردیف عقیق های گران قیمت وکمیاب هست که گاهی قیمت جهانی آن تا چند صد دلار در هر گرم می رسد. حال آن که عقیق زرد رنگ با نام شرف شمس را به راحتی می توانید در مقدار زیاد با مبلغی کم از بازار خریداری کنید.

-stone-sang4تشخیص عقیق یمنی اصل مستلزم چشم آگاه،  تجربه کافی و یک دستگاه میکروسکوپ می باشد. مواردی مانند گذاشتن تار مو روی عقیق و سوزاندن آن و یا خط انداختن بروی شیشه و یا دیدن اشکالی مانند گلبرک درون عقیق و… کمکی به تشخیص هیچ عقیقی از جمله عقیق یمنی نمی کند. عقیق یمنی اصل رنگ کاملاً یکدست دارد و بدون هیچ رگه یا نقاط پررنگ تر و  کمرنگ تر یا خطوط موازی رنگی در سنگ و یا دانه های رنگی می باشد. در واقع ساختار سنگ و رنگ درون این عقیق آنچنان نرم و ریز هستند که با چشم معمولی سنگ یک دست بنظر می رسد. رنگ آن کاملاً یکدست عسلی تا قهوه ای رنگ هست. در مقابل نور درون عقیق حالت روغنی دارد در حالی که سایر عقیق ها چنین جلایی ندارند. اما اگر عقیقی دارای رگه طبیعی بود و کمی رنگدانه هم داشت بشرط شفاف بودن وحرارت ندیدن عقیق با ارزشی می تواند باشد. نمونه هایی از عقیق یمنی را در تصویر مقابل مشاهده می فرمایید.

در یک جمع بندی ساده عقیق ها ۱- رنگ شده هستند. ۲- رنگ نشده اند اما رنگ یکدستی ندارند. ۳-رنگ یکدستی دارند ولی در نقاطی از سنگ  نقاط پر رنگ تری دیده می شود.۴- رنگ کاملاً یکنواخت و صافی دارند. ارزش این عقیق ها از شماره ۱ به ۴ افزایش می یابد و آخرین عقیق از نوع ممتاز محسوب می شود. اما تشخیص آن را به متخصصین واگذر کنید. عقیق های دیگری که دارای رنگ طبیعی و شفاف باشند نیز در ردیف عقیق های ممتاز قرار می گیرند.

Agate-Yemeni9به نظر برخی کارشناسان سنگ وجود شبکه لانه زنبوری در عقیق یمن به شناسایی آن کمک فراوانی می نماید. این شبکه لانه زنبوری باید به هم پیوسته باشد. یعنی اگر یک خط طولی دیدید که چند شاخه از آن انشعاب گرفته بدانید که عقیق یمن نیست. شبکه ها باید مانند لانه زنبور به شکل چند ضلعی های نامنظم باشد که مرزهایش قابل تفکیک است. البته اگر این شبکه داخل نگین نبود، نباید با نظر قاطع آن را مردود کرد، اما وجود آنها در نگین نشانه یمنی بودن عقیق است. برای مشاهده شبکه در داخل نگین بهتر است آن را در مقابل یک نور قوی گرفته و به دقت داخل آن را بررسی نمایید.

منابع:

– سایت جم زوم

http://www.gemzoom.ir

-وبلاگ البرز گوهر

http://alborzgohar.persianblog.ir

تنظیمات قالب